Ozempic-Mounjaro: Γιατί κινδυνεύεις να ξαναπάρεις τα κιλά που έχασες μέσα σε δύο χρόνια

Η παχυσαρκία παραμένει ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας που αφορά τόσο τις  ανεπτυγμένες όσο και τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η αύξηση βάρους σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά προβλήματα, ορισμένους τύπους καρκίνου, γνωστική εξασθένηση και πρόωρο θάνατο. Η διαχείριση της παχυσαρκίας δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς απαιτεί συνδυασμό διατροφής, αλλαγών στον τρόπο ζωής και χειρουργικών επεμβάσεων (σε ακραίες περιπτώσεις). Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των στρατηγικών αυτών ποικίλλει σημαντικά και η επαναπρόσληψη βάρους είναι συχνό φαινόμενο.

Πόσο βάρος θα χάσεις και σε πόσο χρόνο θα το ξαναπάρεις

Οπως αναφέρεται στο British Medical Journal, τα ανάλογα GLP-1 (σεμαγλουτίδη και τιρζεπατίδη) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά γιατί επιδρούν στη ρίζα του προβλήματος και συγκεκριμένα στο αίσθημα κορεσμού. Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να επιφέρουν μέση απώλεια βάρους περίπου 4,6 κιλά ή μείωση του Δείκτη Μάζας Σώματος πάνω από 2 μονάδες. Παρά την αρχική μείωση βάρους, η διακοπή της αγωγής οδηγεί σε ταχεία επαναπρόσληψη, κατά περίπου 0,4 κιλά ανά μήνα, με πιθανή επιστροφή στο αρχικό βάρος σε λιγότερο από δύο χρόνια. Το φαινόμενο αυτό επιβεβαιώνει ότι η χρήση αυτών των φαρμάκων δεν αποτελεί μαγική λύση για την παχυσαρκία.

Γιατί είναι δύσκολο να συνεχίσεις τη θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα

Η υψηλή διακοπή της χρήσης των αναλόγων GLP-1 συχνά οφείλεται σε παράγοντες όπως στη δυσκολία χορήγησης με ενέσεις, στις ανεπιθύμητες παρενέργειες και το υψηλό κόστος. Η αντιμετώπιση της επανάκτησης του χαμένου βάρους μετά τη διακοπή απαιτεί εστίαση σε υγιεινές διατροφικές συνήθειες και αλλαγές στον τρόπο ζωής που έχουν αποδειχθεί ότι προλαμβάνουν την αύξηση βάρους σε βάθος χρόνου. Η επιστημονική κοινότητα τονίζει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σε άτομα που υιοθετούν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής μετά τη λήξη της φαρμακευτικής αγωγής.

Ακόμη και η προσωρινή απώλεια βάρους μπορεί να έχει θετικές μακροχρόνιες συνέπειες. Μελέτες όπως το Diabetes Prevention Program έδειξαν ότι άτομα που έχασαν 5-7% του σωματικού τους βάρους μέσω δομημένων προγραμμάτων διατροφής και άσκησης είχαν μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη σε σύγκριση με άτομα που δεν άλλαξαν τρόπο ζωής, ακόμη κι αν μερικά από αυτά τα κιλά ανακτήθηκαν. Η διαχείριση βάρους, επομένως, δεν πρέπει να εστιάζει μόνο στην άμεση απώλεια κιλών αλλά και στη διατήρηση υγιεινών συνηθειών.

Η επίδραση της απώλειας βάρους διαφέρει ανάλογα με το αρχικό βάρος του ατόμου. Άτομα με φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος που χάνουν βάρος μέσω δίαιτας μπορεί να εμφανίσουν αυξημένο κίνδυνο διαβήτη, λόγω της απώλειας μυϊκής μάζας και της ταχύτερης αύξησης λιπώδους ιστού. Αντίθετα, άτομα με παχυσαρκία που χάνουν βάρος, ακόμη κι αν το ανακτούν αργότερα, απολαμβάνουν σημαντικά οφέλη για την υγεία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της εξατομίκευσης της προσέγγισης.

Τι προτείνουν οι ειδικοί

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής παραμένουν η βάση για τη διαχείριση της παχυσαρκίας. Υγιεινή διατροφή, τακτική σωματική άσκηση και γενικότερες συνήθειες υγείας μπορούν να σταθεροποιήσουν το βάρος και να προσφέρουν οφέλη πέρα από την απώλεια κιλών, όπως μείωση του κινδύνου διαβήτη και καρδιοπαθειών. Τα φάρμακα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά, όχι ως μοναδική λύση.

Η δημόσια υγεία μπορεί να υποστηρίξει τη διαχείριση βάρους με πολιτικές όπως τη φορολόγηση αναψυκτικών με ζάχαρη, τη σαφή σήμανση των τροφίμων και την επιδότηση φρέσκων φρούτων και λαχανικών. Τέτοιες παρεμβάσεις ενισχύουν την προσβασιμότητα σε υγιεινές επιλογές και διευκολύνουν τη μακροπρόθεσμη τήρηση υγιεινών συνηθειών.

Τελικά, οι φαρμακευτικές λύσεις μπορεί να προσφέρουν υποστήριξη, αλλά η πραγματική πρόοδος προέρχεται από τη συνδυαστική χρήση υγιεινής διατροφής, αλλαγών στον τρόπο ζωής και κατάλληλων πολιτικών δημόσιας υγείας που ενισχύουν τη διατήρηση της απώλειας βάρους. Επομένως, η εκπαίδευση και η σωστή ενημέρωση των ασθενών ώστε να έχουν ρεαλιστικές προσδοκίες είναι κρίσιμη.